เมื่อเกมไม่สนุกอีกต่อไป ทำไมเราถึงหมดไฟในการเล่นเกม
เคยไหมกับความรู้สึกอยากจะเล่นเกมมาตลอดทั้งสัปดาห์ แต่พอมีโอกาสได้เล่นมันจริง ๆ เรากลับรู้สึกเบื่อเกมอย่างรวดเร็ว หรือรู้สึกว่ามันไม่สนุกเท่าที่คิด รู้สึกว่าเล่นเเปปเดียว ก็อยากจะเลิกเล่น หรือหันไปทำอย่างอื่น และถึงแม้เราจะพยายามเปลี่ยนไปเล่นเกมอื่น เราก็รู้สึกว่ามันก็น่าเบื่อไม่ต่างกัน พูดง่าย ๆ คือ ไม่ว่าจะเล่นเกมไหน เราก็รู้สึกว่ามันไม่สนุกอีกต่อไป
ถ้าคุณเคยประสบกับภาวะเช่นนี้ ผมเชื่อว่าคุณคงกำลังเผชิญกับภาวะหมดไฟในการเล่นเกม หรือ Gaming Burnout ซึ่งสาเหตุของอาการหมดไฟนี้ ผมเชื่อว่ามันไม่ได้มาจากปัจจัยเดียว แต่มาจากหลายปัจจัยประกอบกันไป นอกจากนี้ ในใจลึก ๆ ของเกมเมอร์บางคน ถึงแม้พวกเขาจะเบื่อ แต่จริง ๆ เเล้วพวกเขาก็ไม่ได้อยากจะเลิกเล่นเกมเสียทีเดียว แต่เขายังคงหลงรักในวิดิโอเกม และยังโหยหาความสนุกในแบบที่เขาเคยสัมผัสในวัยเด็กอยู่ ดังนั้น สิ่งที่ผมจะเขียนในบทความนี้จึงไม่ใช่อะไรง่าย ๆ อย่างการบอกให้คุณเลิกเล่นเกม แต่เป็นการให้มุมมองและเสนอวิธีที่ทำให้คุณกลับมาสนุกกับเกมได้อีกครั้ง ซึ่งสาเหตุและวิธีแก้จะมีอะไรบ้างนั้น เดี๋ยวเราไปดูกันเลย! (วิธีการหรือมุมมองเหล่านี้อาจจะไม่ได้เหมาะกับทุกคน โปรดใช้วิจารณญาณในการอ่าน)
1.กับดักของการรีบเล่น รีบจบ
สิ่งหนึ่งที่ผมมักเห็นเพื่อน ๆ มักเป็นกัน นั่นคือ เรามักจะอยากเล่นเกมให้จบไว ๆ หรือรีบเคลียร์เกมให้จบ เพราะมองว่าตัวเองไม่ได้มีเวลาเล่นเยอะเหมือนกับเด็กอีกต่อไปแล้ว แถมถ้าเล่นช้าก็อาจจะถูกคนอื่นสปอยได้ ดังนั้น ทุกครั้งที่เราเล่นเกม เราจึงมักจะหาวิธีเล่นเกมให้มีประสิทธิภาพสูงสุด หรือหาทางลัดยังไงก็ได้ ให้ทุกวินาทีที่เราใช้ไปกับเกมนั้นคุ้มค่ามากที่สุด
แต่ความคิดแบบนี้แหละที่เป็นกับดักสุดอันตราย เพราะยิ่งเราคิดเเบบนี้ ประสบการณ์ในการเล่นเกมก็ยิ่งถูกทำลายลงมากเท่านั้น นอกจากนี้ เมื่อเราคิดแบบนี้ เกมก็จะไม่ใช่ประสบการณ์ที่เราซึบซับได้อีกต่อไป แต่กลายเป็นเหมือน To-do list ที่เราต้องรีบทำให้เสร็จ เหมือนกับการนั่งไล่ทำเช็คลิสไปเรื่อย ๆ ไม่ต่างจากงานที่เราทำอยู่ในชีวิตจริง ดังนั้นมันจึงไม่น่าเเปลกใจเลย ที่บางคนจะเหนื่อย หรือหมดไฟจากการเล่นเกม เพราะสิ่งที่เขาทำ จริง ๆ แล้วมันก็คือการย้ายจากการทำงานในโลกจริงมาทำงานต่อภายในเกมนั่นเอง
ทีนี้คุณลองนึกถึงช่วงเวลาที่คุณเล่นเกมในวัยเด็กดู ช่วงเวลาที่คุณไม่ได้รีบเล่นเกมให้จบ ไม่ได้หวังจะเก็บ Achievement ให้ครบ บางครั้งคุณอาจจะวนอยู่ด่านเดียวซ้ำ ๆ เป็นชั่วโมง เพราะคุณไม่รู้วิธีจะผ่านด่านด้วยซ้ำ แต่แม้จะเป็นเช่นนั้น ทำไมคุณถึงสนุกกับเกมนั้นได้ล่ะ ? สาเหตุก็คือ ในตอนนั้นคุณไม่ได้โฟกัสไปที่เป้าหมายของเกมเพียงอย่างเดียว แต่คุณกำลังซึมซับประสบการณ์ในการเล่นเกมอย่างเต็มที่ และสนุกกับเกมอย่างที่มันเป็นจริง ๆ ดังนั้น ถ้าคุณอยากจะกลับมาสนุกกับเกมอีกครั้ง สิ่งที่ผมอยากจะแนะนำก็คือ ผมอยากให้คุณกลับมาเล่นเกมแบบไม่ต้องสนใจว่าจะเล่นจบหรือไม่ เล่นแบบไม่ต้องรีบเล่นให้จบเพราะกลัวไม่คุ้มเงิน หรือกลัวจะเล่นจบช้า เล่นแบบไม่สนใจว่าจะเก็บ Achievement ครบไหม ว่าง่าย ๆ เป็นการเล่นเพื่อความสนุกล้วน ๆ ครับ
2.เมื่อเกมสูญเสียความพิเศษไป
สำหรับบางคน ปัญหาหมดไฟในการเล่นเกมอาจจะไม่ได้มาจากการไม่มีเวลาเล่น แต่มาจากการมีเวลาเล่นที่มากจนเกินไป โดยเฉพาะคนที่ต้องทำงานเกี่ยวกับเกม หรือมีเวลานั่งเล่นเกมทุกวัน เพราะเมื่อเราเล่นเกมทุกวัน ความพิเศษของเกมก็จะค่อยลด ๆ ลง จนมันไม่ใช่สิ่งที่พิเศษอีกต่อไป เฉกเช่นเดียวกับ งานวันเกิด ที่ถ้าเราจัดงานปีละครั้ง มันก็จะเป็นวันที่แสนวิเศษสำหรับเรา แต่ถ้าเราจัดงานวันเกิดทุกวัน มันก็จะกลายเป็นเหมือนวันธรรมดา ๆ วันนึงแค่นั้น
ทีนี้ลองจินตนาการถึงช่วงเวลาที่เราเล่นเกมสมัยยังเด็กดู ช่วงเวลาที่กว่าเราจะได้เล่นเกมสักเกมนึง เราจะต้องมานั่งรอวันเสาร์ อาทิตย์ หรือต้องรอให้พ่อแม่อนุญาตก่อน ในตอนนั้น ถึงแม้เราจะไม่ได้เล่นเกมมากนัก แต่เรากลับรู้สึกว่าทุกครั้งที่วันเสาร์มาถึง เราจะรู้สึกตื่นเต้นที่จะได้เล่นเกมนั้นมาก ๆ จนถึงขั้นเก็บไปนอนฝันเลยทีเดียว ดังนั้น ถ้าคุณอยากจะกลับไปรู้สึกแบบนั้นอีก คุณก็ควรจะจำกัดหรือควบคุมเวลาเล่น ไม่ให้เล่นเกมมากหรือถี่จนเกินไป เช่น จำกัดตัวเองให้เล่นได้เฉพาะวันเสาร์อาทิตย์เท่านั้น ทั้งนี้ก็เพื่อให้กิจกรรมเหล่านี้กลับมาเป็นกิจกรรมที่แสนพิเศษอีกครั้ง
อย่างไรก็ตาม สำหรับผู้ที่จำเป็นต้องเล่นเกมทุกวัน หรือต้องทำงานเกี่ยวกับเกม ปัญหาเรื่องความพิเศษนี้อาจจะไม่ใช่ปัญหาที่แก้ได้ง่ายนัก เเต่ก็ใช่ว่าจะไม่มีทางแก้ เพราะโดยส่วนตัวเเล้ว ผมเองก็มีวิธีแก้ในเรื่องนี้เหมือนกัน นั่นคือ ผมจะแบ่งเกมออกเป็นสองแบบ คือ เกมที่เราต้องเล่นเพื่อทำงาน กับเกมที่เล่นเพื่อความสนุก โดยเกมที่เล่นเพื่อสนุกจะเป็นเกมที่ผมจะจำกัดเวลาเล่นไว้ และเป็นเกมที่ผมจะไม่รีบเล่น รีบจบ เหมือนกับเกมที่ต้องเล่นเพื่อทำงานครับ
3.หายนะของการเสพติดเกมใหม่
เมื่อเรารู้สึกว่าเกมที่เราเล่นมันน่าเบื่อ หรือหมดความพิเศษไปเเล้ว สิ่งหนึ่งที่เรามักจะทำก็คือ การไล่ล่าตามหาเกมใหม่มาเล่น โดยหวังว่าเกมใหม่จะช่วยให้ตนหายเบื่อ หรือกระตุ้นความรู้สึกพิเศษให้กับตัวเราเองได้ แต่ปัญหาคือ แทนที่เกมใหม่จะช่วยให้เรารู้สึกหายเบื่อ มันกลับทำให้เราเบื่อไม่ต่างกัน จากนั้นเราก็จะเลิกเล่นเกมนั้น แล้วหันไปซื้อเกมใหม่มาเล่นเรื่อย ๆ เพื่อหวังเติมเต็มช่องว่างนี้ จนสุดท้ายก็พบว่าตัวเองมีเกมอยู่มากมาย แต่ทุกเกมที่เล่นกลับไม่มีเกมไหนที่พิเศษหรือสำคัญกับเราอีกต่อไป เพราะมันคือเกมที่เราเล่นเเบบผิว ๆ อย่างละนิดอย่างละหน่อย จนไม่อินกับมันเลยสักเกม ว่าง่าย ๆ มันคือวงจรอุบาทที่ทำให้คุณเลิกสนุกไปกับการเล่นเกม แต่หันไปสนุกกับการซื้อและสะสมเกมแทนนั่นเอง
โดยวิธีแก้ปัญหานี้ ก็คือ การพยายามเล่นเกมเป็นเกม ๆ ไป เล่นจนกว่าคุณจะเริ่มอินหรือดื่มด่ำไปกับเกมนั้น เพราะไม่ใช่ทุกเกมที่จะทำให้คุณอินได้ตั้งเเต่วินาทีเเรก เกมบางเกมอาจจะต้องใช้เวลาหลายชั่วโมงกว่าคุณจะเริ่มอินหรือสัมผัสความสนุกที่แท้จริงของเกมนั้นได้ ซึ่งตรงนี้ ถ้าหากคุณอินกับเกมนั้นแล้ว คุณอาจจะพบกับประสบการณ์ที่ไม่เคยสัมผัสมาก่อน ประสบการณ์สุดพิเศษที่ไม่อาจได้รับหากเล่นเกมนั้นเพียงผิวเผิน ประสบการณ์ที่ทำให้เกมนั้นมีความหมายสำหรับคุณจริง ๆ
อย่างไรก็ตาม นี่ก็ไม่ได้หมายความว่าเราไม่ควรซื้อเกมใหม่มาเล่นนะ เพราะบางครั้งเกมใหม่ โดยเฉพาะเกมเเนวใหม่ ก็อาจจะช่วยให้เรากลับมามีไฟในการเล่นเกมได้เช่นกัน ยกตัวอย่างเช่น สมมติคุณเป็นแฟนเกมเเนว JRPG เเล้วเบื่อเกมเเนวนี้เเล้ว การได้เล่นเกมเเนวอื่นอย่าง FPS , Action หรือเกมเเนว Horror อาจจะช่วยให้คุณหายเบื่อจากเกมแนวเดิม ๆ ที่คุณเคยเล่นได้
สรุปประเด็นทั้งหมด
โดยส่วนตัวผมมองว่าปัญหาของอาการหมดไฟ มันไม่ได้มาจากการที่เราอายุเยอะขึ้น หรือเป็นปัญหาที่มีทางออกง่าย ๆ อย่างการไล่ให้เราเลิกเล่นเกมเสมอไป เเต่มันคือปัญหาที่เกิดจากมุมมองเเละพฤติกรรมของเราเองที่มีต่อวิดิโอเกมเองด้วย ดังนั้น ผมจึงเชื่อว่ามันมีวิธีที่เราสามารถกลับไปมีความสุข หรือสนุกกับเกมได้อีกครั้ง ไม่ว่าจะเป็น การเล่นเกมโดยไม่คาดหวังหรือกดดันตัวเอง การเล่นเกมโดยควบคุมเวลาเล่นเกมให้เหมาะสม รวมถึงการดื่มด่ำกับเกมไปทีละเกม ไม่เปลี่ยนเกมไปมาทุกครั้งที่มีเกมใหม่ออกครับ
อ้างอิง : Being tired but still Gaming? Exploring associations between gaming motivations, passion, gaming burnout and quitting intentions
